7 maja 2026 roku w Czajkowie w województwie wielkopolskim doszło do jednego z najpoważniejszych pożarów magazynu energii w Polsce. Zapalił się kontenerowy magazyn bateryjny ważący około 18 ton, zawierający ponad 107 tys. ogniw akumulatorowych. Moc instalacji szacowana jest na około 2 MW.

Według informacji Państwowej Straży Pożarnej oraz lokalnych mediów akcja trwała wiele godzin i wymagała zaangażowania ogromnych sił. W działaniach uczestniczyło blisko 100 strażaków oraz specjalistyczny sprzęt do chłodzenia i monitorowania temperatury. Na miejsce skierowano m.in. grupy ratownictwa chemicznego, drony termowizyjne oraz robota gaśniczego.

Przeczytaj też: Pożar magazynu energii w Wielkiej Brytanii to anomalia

Jak informowała PSP, sytuacja od początku była trudna do opanowania. Standardowe działania gaśnicze okazały się niewystarczające, ponieważ strażacy mieli do czynienia nie tylko z samym ogniem, ale także z ryzykiem tzw. thermal runaway — termicznej ucieczki, reakcji chemicznej charakterystycznej dla baterii litowo-jonowych kiedy to pod wpływem wysokiej temperatury zajmują się kolejne ogniwa.

To właśnie ten mechanizm sprawia, że pożary magazynów energii wyglądają zupełnie inaczej niż klasyczne pożary przemysłowe. Pojedyncze ogniwa mogą inicjować kolejne zapłony, temperatura potrafi gwałtownie rosnąć, a sam proces może trwać przez wiele godzin lub wracać po pozornym ugaszeniu instalacji.

Na ten moment nigdzie publicznie nie podano: producenta magazynu energii, producenta ogniw, chemii baterii, ani formatu ogniw (cylindryczne / pryzmatyczne / pouch). Zakłądam jednak że to magazyn zbudowany w oparciu o baterie LFP, takie dominują na rynku. Więcej o specyfice tych ogniw dowiesz się z tego tekstu.

Przeczytaj też: Baterie na kołach wspareciem dla sieci

W związku z zagrożeniem zadymieniem i obecnością toksycznych gazów pożarowych służby zdecydowały również o ewakuacji części mieszkańców. Uruchomiono Alert RCB dla powiatu ostrzeszowskiego z zaleceniem pozostania w domach i zamknięcia okien.

Na razie nie wiadomo, co dokładnie doprowadziło do pożaru. Nie podano informacji, czy źródłem problemu była wada pojedynczego modułu, awaria systemu zarządzania bateriami (BMS), problem z chłodzeniem czy inny czynnik techniczny. Śledztwo w tej sprawie może potrwać wiele miesięcy.

Nie podano informacji na jakich ogniwach zbudowano magazyn.

Przeczytaj też: Centra danych muszą się wspierać magazynami energii

Jednocześnie trudno nie zauważyć, że Czajków może okazać się momentem przełomowym dla całej branży magazynowania energii w Polsce.

Polska bardzo szybko rozwija sektor wielkoskalowych magazynów energii — zarówno przy farmach fotowoltaicznych, jak i w ramach modernizacji krajowego systemu elektroenergetycznego. Wraz z tym rozwojem pojawiają się jednak nowe ryzyka, z którymi służby i regulatorzy dopiero uczą się pracować.

Pożar w Czajkowie może stać się pierwszym realnym testem: dla procedur Państwowej Straży Pożarnej, dla standardów projektowania magazynów energii, dla ubezpieczycieli oraz dla przyszłych regulacji bezpieczeństwa dotyczących technologii litowo-jonowych.

Będzie też testem, czy przy zezwoleniach i wytycznych dla kolejnych instalacji górę weźmie rozsądek czy emocje. Bez rzetelnej analizy przyczyn pożaru oraz postępowania podczas i po zdarzeniu trudno będzie powoływać się na ten kazus.

Podobne doświadczenia mają już za sobą m.in. Korea Południowa, Australia czy Stany Zjednoczone. Po serii incydentów związanych z magazynami energii zmieniano tam normy dotyczące separacji modułów, systemów chłodzenia, wentylacji i detekcji gazów. Generlanie chodzi o to żeby przewidzieć możliwe zdarzenie i do niego nie dopuścić. Predykcja jest najważniejszym elementem zabezpieczeń.

Dlatego najważniejsze dziś pytanie po pożarze w Czajkowie prawdopodobnie nie brzmi dziś: „co się zapaliło?”, lecz: czy to zdarzenie zmieni standardy bezpieczeństwa dla magazynów energii budowanych w Polsce w najbliższych latach i na ile wnikliwe będzie śledztwo.

Na pods. mat Komendy Wojewódzkiej PSP w Poznaniu, Portal Komunalny

Zdj. mat KW PSP w Poznaniu