Columbus Energy poinformował 10 sierpnia o zawarciu z Gemstone ASI umowy pożyczki o wartości 13,24 mln euro. Według spółki pozyskane środki zostaną przeznaczone m.in. na przedterminową spłatę kredytu bankowego w wysokości 15 mln zł oraz uporządkowanie portfela zamówień związanych z programem „Czyste Powietrze”. Chodzi o umowy, w przypadku których pobrano już zaliczki. Wartość tego portfela Columbus szacuje na około 42 mln zł. Informację podała ISBnews.

Najważniejszą częścią komunikatu nie jest jednak samo finansowanie, ale zmiana modelu operacyjnego Columbus w programie „Czyste Powietrze”. O co chodzi?

Columbus bierze finansowanie inwestycji na siebie

Spółka tłumaczy zmianę przedłużającymi się procedurami po stronie Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W nowym modelu chce ograniczyć zależność realizacji prac od momentu rozpatrzenia i rozliczenia umowy pomiędzy beneficjentem a WFOŚiGW.

Przeczytaj też: Zmiany w programie „Czyste Powietrze”

W przypadku klientów, którzy wpłacili zaliczki i których inwestycje mogą zostać zrealizowane pod względem technicznym i formalnym, Columbus deklaruje wykonanie prac z własnych środków. Rozliczenie za wykonaną usługę ma następnie odbywać się bezpośrednio pomiędzy Columbus a klientem.

Jeżeli natomiast inwestycji nie można przeprowadzić z powodów technicznych lub formalnych, klient ma otrzymać pełny zwrot wcześniej wpłaconej zaliczki.

Spółka zmienia również zasady dla klientów, którzy podpisali umowy, ale nie wpłacili zaliczki. W ich przypadku Columbus deklaruje model refinansowania – instalacja ma być wykonana w całości ze środków spółki, bez konieczności angażowania kapitału początkowego klienta.

To oznacza przesunięcie części ryzyka finansowego z beneficjenta i systemu dotacyjnego na wykonawcę.

Problemem są rozliczenia z WFOŚiGW

Columbus wskazuje, że przyczyną zmiany są przedłużające się procedury po stronie wojewódzkich funduszy. Trzeba jednak oddzielić ocenę spółki od faktów dotyczących samego programu.

Przeczytaj też: Poszkodowani w programie „Czyste Powietrze” będą mogli liczyć na wsparcie

„Czyste Powietrze” jest obecnie finansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zgromadzonych na rachunku Funduszu Modernizacyjnego. W lipcu 2026 r. WFOŚiGW w Warszawie informował o kolejnej zmianie programu, obowiązującej od 20 lipca. Łączna pula przeznaczona na przedsięwzięcia w ramach programu dla wniosków składanych od 31 marca 2025 r. wynosi 10 mld zł.

Sam mechanizm programu wymaga przejścia przez procedury związane z wnioskiem o dofinansowanie, realizacją inwestycji oraz jej rozliczeniem. W przypadku części beneficjentów możliwe jest również prefinansowanie, czyli wypłata części środków przed rozpoczęciem prac. NFOŚiGW wskazuje, że w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania oraz korzystania z prefinansowania współpraca z operatorem programu jest obowiązkowa.

WFOŚiGW w Warszawie prowadzi również szkolenia dla wykonawców dotyczące prawidłowego przygotowywania dokumentacji i wniosków o płatność. Fundusz wskazuje przy tym na ryzyko korekt, wezwań do uzupełnienia dokumentów oraz opóźnień w wypłacie środków.

42 mln zł zobowiązań wobec klientów

W komunikacie Columbus podaje, że wartość portfela zamówień z pobranymi zaliczkami wynosi około 42 mln zł. To istotna informacja z punktu widzenia płynności spółki.

Pozyskane 13,24 mln euro ma pozwolić Columbusowi sfinansować zarówno zwroty zaliczek, jak i realizację tych inwestycji, które mogą zostać wykonane. Spólka dzieli klientów na tych, których inwestycje można wykonać, oraz tych, w przypadku których realizacja nie jest możliwa.

Przeczytaj też: PSE nie obawia się blackoutu

To rozróżnienie ma znaczenie także dla klientów. W pierwszym przypadku firma deklaruje wykonanie termomodernizacji mimo braku rozliczenia z WFOŚiGW, w drugim – zwrot pieniędzy.

To kolejny etap zmiany strategii Columbus

Dzisiejsza decyzja wpisuje się w szerszą zmianę modelu biznesowego Columbus Energy.

W 2025 r. spółka sprzedała zorganizowaną część przedsiębiorstwa obejmującą m.in. udziały w projektach farm fotowoltaicznych i magazynów energii. Transakcja miała służyć przede wszystkim redukcji zadłużenia i poprawie sytuacji finansowej.

Równolegle Columbus rozwijał finansowanie działalności związanej z „Czystym Powietrzem”. W pierwszej połowie 2025 r. spółka informowała o finansowaniu zewnętrznym, a w lipcu i sierpniu 2025 r. Columbus Energy Finanse otrzymał od Gemstone ASI linię faktoringową do 30 mln zł na finansowanie zaliczek na komponenty i wykonawców usług w ramach programu.

Mniej zależności od dotacji, większa odpowiedzialność wykonawcy

Z punktu widzenia Columbus zmiana ma ograniczyć ryzyko wynikające z tego, że firma jako wykonawca nie kontroluje procesu rozpatrywania i wypłaty dotacji pomiędzy beneficjentem a WFOŚiGW.

Przeczytaj też: Niski stan rzek może wyłączyć

Columbus deklaruje jednocześnie, że „Czyste Powietrze” ma mieć mniejsze znaczenie dla jego przyszłego biznesu. Spółka chce koncentrować się przede wszystkim na sprzedaży i montażu fotowoltaiki, magazynów energii i pomp ciepła oraz rozwoju systemów zarządzania energią.

Dzisiejsza decyzja wygląda więc nie tylko na próbę rozwiązania problemu bieżącego portfela klientów. To także próba ograniczenia ekspozycji biznesu na ryzyko wynikające z administracyjnego modelu rozliczania programu „Czyste Powietrze”.

Na podst. ISBnews, Columbus Energy, NFOŚiGW, WFOŚiGW.

Zdj. Watt A Lot on Unsplash